Türkiye'nin ham çelik üretiminde yılın ilk dokuz ayında kayda değer bir artış yaşandı. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği'nin (TÇÜD) verilerine göre, Ocak-Eylül 2023 döneminde ülkenin ham çelik üretimi, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %6,1'lik bir yükselişle toplam 29,8 milyon ton seviyesine ulaştı. Eylül ayına özel olarak bakıldığında ise üretim, geçen yılın aynı ayına göre %0,8 artarak 3,2 milyon ton olarak gerçekleşti.
Olayın Gelişimi ve Arka Planı
Sektördeki bu büyüme, hem iç hem de dış piyasalardaki dinamiklerin bir yansıması olarak öne çıkıyor. Nihai mamul tüketimi, Eylül ayında bir önceki yıla göre %6,9 azalışla 2,9 milyon tona gerilese de, yılın ilk dokuz aylık toplamında %2,2'lik bir artışla 29,5 milyon tona çıktı. Bu durum, genel talebin yılın büyük bölümünde güçlü kaldığını gösteriyor. Öte yandan, çelik ürünleri ihracatı eylülde miktar bazında %6,4 düşüşle 1,3 milyon tona gerilese de, değer bazında %0,8 artışla 902,6 milyon dolara ulaştı. Yılın tamamına bakıldığında, Ocak-Eylül döneminde ihracat miktar olarak %1,9 artarak 11,6 milyon tona, değer olarak ise %2,6 artışla 7,9 milyar dolara yükseldi.
"AB'ye yönelik çelik ürünleri ihracatımız, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve kota uygulamaları nedeniyle yüzde 23 gibi önemli bir oranda azalarak yaklaşık 1,1 milyon tonluk bir kayıpla 3,7 milyon tona geriledi."
İthalatta ise belirgin bir düşüş eğilimi gözlemlendi. Eylül ayında ithalat miktar olarak %22,3 azalarak 1,2 milyon tona, değer olarak ise %12,8 düşüşle 908,4 milyon dolara indi. Ocak-Eylül döneminde ise ithalat miktar bazında %5,7 azalarak 13,3 milyon tona, değer olarak da %5,3 düşerek 9,4 milyar dolara geriledi. Bu düşüşler, sektörün dışa bağımlılığının azaldığına işaret ediyor.
Öne Çıkan Gelişmeler ve Madde Madde Süreç
Küresel çelik piyasasındaki değişimler ve uluslararası ticaret politikaları, Türkiye'nin çelik sektörünü doğrudan etkiliyor. Özellikle Avrupa Birliği'nin (AB) uyguladığı Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve kota uygulamaları, Türkiye'nin AB'ye yönelik çelik ihracatında önemli bir daralmaya neden oldu. Buna karşılık, ABD, İngiltere ve Latin Amerika gibi alternatif pazarlara yönelik ihracatta artışlar yaşanması, sektörün yeni yönelimlerini ortaya koyuyor. Ancak bu artışların, AB pazarındaki kaybı kısa vadede telafi etmesi beklenmiyor.
- Türkiye'nin ham çelik üretimi, Ocak-Eylül 2023 döneminde 29,8 milyon tona ulaştı.
- Yılın ilk dokuz ayında çelik ürünleri ihracatı miktar olarak %1,9, değer olarak %2,6 artış gösterdi.
- İthalat ise aynı dönemde miktar olarak %5,7, değer olarak %5,3 düşüş kaydetti.
- AB pazarındaki ihracat kaybı, sektörün gelecekteki stratejileri için önemli bir gündem maddesi oluşturuyor.
Süreçte Bilinmesi Gerekenler
TÇÜD Genel Sekreteri Veysel Yayan, sektörün sürdürülebilir rekabet gücünü koruması adına atılması gereken adımlara dikkat çekti. Yayan, önümüzdeki dönemde ihracat kompozisyonunun daha yüksek katma değerli ürünlere yönlendirilmesi, düşük karbonlu çelik üretimine yönelik yatırımların hızlandırılması ve iç piyasadaki dampingli ithalatın fiyat baskısının kontrol altına alınmasının büyük önem taşıdığını vurguladı. Bu adımlar, Türkiye'nin küresel çelik piyasasındaki konumunu güçlendirmesi ve geleceğe daha sağlam adımlarla ilerlemesi için kritik rol oynayacaktır.