Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36'ncı Hukuk Dairesi'nin 21 Mayıs tarihli kararıyla CHP'nin 2023 Kurultayı'nı 'mutlak butlan' gerekçesiyle iptal edip, önceki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nu Genel Başkanlığa getirmesi üzerine, YENİ Parti bu karardan doğan hak ihlallerini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşıma kararı aldı. Parti kurmayları, başvuru için hafta başında bir hazırlık ekibi kurduklarını ve konunun salı günü yapılan MYK toplantısında görüşülerek hukuki süreçlere ilişkin bilgilendirme yapıldığını belirtti.
'Parti Kapatmaktan Farkı Yok': Kararın Gerekçeleri ve Hukuki Boyutu
'Mutlak butlan' kararına karşı yapılan temyiz başvurusu, 17 Temmuz'da Yargıtay'a taşınmış, Yargıtay 3'üncü Hukuk Dairesi ise 26 Temmuz'da kararı ön incelemeye almıştı. YENİ Parti kurmayları, AİHM başvurusunu Yargıtay'dan çıkacak kararı beklemeden yapacaklarını belirterek, bu kararı AİHM'e taşıma gerekçelerini şu sözlerle açıkladı:
"Mutlak butlan diye olmayacak bir kararla aslında sadece Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na ve Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) tanınmış, bir siyasi partinin iç işleyişini düzenleyen, bir çeşit kapatma kararına imza attılar. Bu kararın hem siyaseten hem hukuken farklı okumaları var. 47 yıl sonra birinci parti olmuş CHP’nin yönetimini değiştirdiniz ve 13 yıl bir başarıya imza atmamış yönetimi geri getirdiniz. Delilsiz bir başvuru yaptınız ve bir yandan muhalefet partisini yüzde 2’lere indirdiniz. Bu aşamada yeni bir parti kuruluyor ve ana muhalefet partisi oluyor. Ama bu ana muhalefet partisi örneğin sandık görevlisi veremeyecek. Dolayısıyla AİHM'e gidilmesinin aslında temel sebeplerinden bir tanesi hukuki değil siyasidir. Burada hak ihlali var. Hak ihlali dediğimiz şey sadece kişinin özgürlüğünden alıkonulması değil, bu da bir hak ihlali. Hem de Anayasa ile tanımlanmış siyasi partilere yönelik bir hak ihlali. Dolayısıyla en temel sebeplerden bir tanesi bu."
Süreçte Öne Çıkan Gelişmeler ve Hak İhlali Boyutu
YENİ Parti kurmayları, AİHM başvurusunun iç hukuk yollarının tüketilmesi gerekliliği konusundaki farklı görüşlere de açıklık getirdi. Parti, bu kararın sadece CHP'yi değil, Türkiye'deki tüm siyasi partileri etkileyecek bir hak ihlali olduğunu vurguluyor:
- AİHM'in vereceği kararın sonucu doğrudan etkilemeyeceği düşünülüyor.
- YENİ Parti'nin kurultay başvurusunun yapılacağı ve 14-15 Kasım'da kurultay sonrası seçim yeterliliği için altı ay bekleneceği belirtildi.
- Bu süreçte erken seçim olması durumunda YENİ Parti'nin seçime giremeyecek olması, bir hak ihlali olarak değerlendiriliyor.
- CHP'ye verilen 'mutlak butlan' kararının, Türkiye'deki tüm siyasi partilerin geleceğini etkileyebilecek bir hak ihlali olduğu ifade edildi.
Türkiye Demokrasisi İçin Hak Arama Mücadelesi
Parti kurmayları, AİHM'e taşıma kararının "mutlak butlan kararını gündemde tutmak" veya "CHP'yi geri bırakamamak" gibi eleştirilere karşı duruşlarını net bir şekilde ortaya koydu. Bu kararın Türkiye demokrasisine bir darbe olduğunu belirten kurmaylar, geçmişte parti kapatmalarla benzer bir nitelik taşıdığını savundu. Kapatmakla parti yönetimini değiştirmek arasında teknik ve siyasi olarak bir fark olmadığını vurgulayan parti yetkilileri, bu durumun CHP'yi yüzde 2'lere düşürme amacı taşıdığını öne sürdü. Bu başvurunun kişisel bir motivasyonla değil, Türkiye demokrasisi için hak arama amacıyla yapıldığını belirten kurmaylar, "Bu, CHP değil, Türkiye demokrasisi için bir başvuru olacak" diyerek sürecin önemine dikkat çekti.