Türkiye'nin stratejik ürünü fındık sektöründe adil rekabeti ve üretici haklarını korumaya yönelik çalışmalar yoğunlaştı. Dünya fındık üretiminin yüzde 70'ini karşılayan Türkiye'de, geçimini bu üründen sağlayan yaklaşık 400 bin ailenin emeğinin karşılığını alabilmesi için kurumlar sahada titiz bir denetim yürütüyor. Özellikle büyük alıcı konumundaki Ferrero'nun yanı sıra yerel ve orta ölçekli alıcıların piyasadaki davranışları mercek altına alınmış durumda.
Piyasa Hakimiyetine Karşı Soruşturmalar Devam Ediyor
Fındık piyasasında adil ve etkin rekabetin korunması amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında, özellikle 2023-2024 yıllarında Ferrero'nun piyasadaki gücünü kötüye kullandığı iddialarına yönelik kapsamlı bir soruşturma başlatıldı. Bu soruşturma sonucunda, şirketin sunduğu taahhütler Rekabet Kurulu tarafından kabul edilerek 2024, 2025 ve 2026 yıllarını kapsayan alım sezonları için bağlayıcı hale getirildi. Kurum, Ferrero'nun bu taahhütlere uyumunu anbean izlerken, olası ihlallerde şirkete ağır idari para cezaları uygulanabileceği uyarısında bulundu.
"Üreticimizin içi rahat olsun. Ferrero'nun taahhütlere uymadığını veya taahhütleri dolanmaya çalışarak çiftçimizi mağdur ettiğini tespit etmemiz durumunda, şirkete çok ağır idari para cezası verilmesi gündeme gelecektir."
Yerel Alıcılara Fiyat Sabitleme İddialarına Soruşturma
Fındık sektöründeki denetimler sadece büyük uluslararası firmalarla sınırlı kalmıyor. Yerel düzeyde de teşebbüslerin kendi aralarında anlaşarak fındık alım ve satım fiyatlarını belirlediği iddialarına yönelik de adımlar atıldı. Trabzon ve Düzce'de faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüse yönelik yürütülen uzlaşma süreçleri sonunda para cezaları uygulandı. Bu yılın eylül ayında başlayan ön araştırma kapsamında ise fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim'de soruşturma açıldı. Bu soruşturma ile iki temel soruya yanıt aranıyor: Büyük alıcılar ile yerel alıcılar arasında fiyatları düşürmeye yönelik bir bağlantı olup olmadığı ve pazarda rekabet etmesi gereken alıcıların el altından anlaşarak ortak fiyat belirleyip belirlemediği.
- Yerel ve orta ölçekli alıcıların, büyük alıcının yönlendirmesiyle fiyatları baskılayıp üreticiyi ucuza satış yapmaya zorladığı şüphesi.
- Pazarda rekabet etmesi gereken alıcıların, el altından anlaşarak ortak ve düşük bir fiyat belirlediği şüphesi.
- Bu soruşturmanın temel beklentisi, fındık fiyatlarının doğal piyasa akışı içinde, adil ve serbest rekabet ortamında oluşmasını sağlamak.
Üretici Hakları Sonsuza Dek Korunacak
Fındık üreticisinin emeğini tedarik zincirinin her halkasında koruma misyonuyla hareket eden kurumlar, bölgenin en ücra köşesindeki çiftçiden fabrikaya kadar tüm süreci yakından takip ediyor. Yerel ve bölgesel ölçekte çiftçinin aleyhine gelişen rekabet sorunlarına karşı anında resen incelemeler başlatılıyor. Fındığın gerçek değerini bulması ve geçimini bu ürüne bağlamış ailelerin emeklerinin karşılığını tam olarak alabilmeleri için tüm yasal araçlar ve yetkiler sonuna kadar kullanılacak. Rekabeti ihlal ederek çiftçiyi mağdur eden her türlü girişimin karşısında durulacağı ve tespit edilen ilave teşebbüslerin de soruşturmaya dahil edileceği vurgulandı.