New York - 193 üyesi bulunan Birleşmiş Milletler'in (BM) küresel sorunlara çözüm aramak üzere her yıl düzenlediği Genel Kurul'un 81.'si, 22-28 Eylül tarihleri arasında New York'taki BM Genel Merkezi'nde başlıyor. Devlet ve hükümet liderleri ile dışişleri bakanlarını bir araya getirecek olan yüksek düzeyli hafta boyunca, dünya barışı, iklim değişikliği, ekonomik eşitsizlikler ve uluslararası güvenlik gibi hayati konular masaya yatırılacak.
BM'nin Geleceği ve Güven İnşası Gündemde
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in son kez açılış konuşmasını yapacağı 81. Genel Kurul'a, Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman başkanlık edecek. Geleneksel olarak ilk konuşmayı Brezilya yaparken, onu ev sahibi ABD takip edecek. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Genel Kurul'da 4. sırada söz alarak, bu platformdaki 16. hitabını gerçekleştirecek. Bu yılki Genel Kurul'un ana teması "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" olarak belirlendi. Bu tema altında, BM'nin mevcut küresel koşullara uyum sağlaması ve çok taraflı sistemin güçlendirilmesi temel gündem maddeleri arasında yer alacak. Artan jeopolitik gerilimler, devam eden çatışmalar ve ekonomik zorluklar karşısında uluslararası kurumların etkinliğinin artırılması ve üye ülkeler arasındaki güvenin pekiştirilmesi, liderlerin konuşmalarında ve ikili görüşmelerinde öne çıkacak.
"BM'nin küresel sorunlara daha etkin yanıt verebilmesi ve uluslararası toplumda güvenin yeniden tesis edilmesi, bu zirvenin en önemli hedeflerinden biridir."
Kritik Konular ve Diplomatik Trafik
Genel Kurul'da ele alınacak başlıca konular arasında iklim değişikliğiyle mücadele, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'nin gerçekleştirilmesi, kalkınma finansmanı, yapay zeka ve teknolojik gelişmeler, küresel sağlık ve pandemi hazırlıkları, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik yer alıyor. Bu çerçevede, iklim eylemi, adil dönüşüm, nükleer silahsızlanma, deniz seviyesinin yükselmesiyle mücadele, gelecekteki salgınlara karşı hazırlıklar ve ırkçılıkla mücadele gibi konularda üst düzey toplantılar düzenlenecek. Liderler ayrıca, Gazze'deki durum, İran'a yönelik saldırılar, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kıbrıs meselesi, Sudan ve Myanmar'daki insani krizler ile Haiti'deki güvenlik sorunları gibi küresel çatışmaları ve ihtilafları da gündeme getirecek. Özellikle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) aldığı tutuklama kararının BM Genel Kurulu'nda nasıl yankı bulacağı merak ediliyor. Bu süreçte, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve diğer Filistinli yetkililerin vize taleplerinin reddedilmesi de dikkat çeken bir gelişme olarak öne çıkıyor.
- Liderler, küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle mücadele için somut adımlar atılmasını tartışacak.
- Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne ulaşmada kaydedilen ilerlemeler ve karşılaşılan zorluklar değerlendirilecek.
- Uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması, çatışmaların çözümü ve insani krizlere müdahale konuları masaya yatırılacak.
- Yeni BM Genel Sekreteri'nin seçilme süreci ve bu süreçteki diplomatik temaslar önem kazanacak.
Guterres'ten Veda Mesajı ve Yeni Dönem
Görev süresi bu yıl sonunda sona erecek olan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Genel Kurul'daki son konuşmasında uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu zorluklar karşısında çok taraflı iş birliğinin önemine vurgu yapacak. Guterres'in BM Şartı'nın temel ilkelerine bağlılık ve diyalog yoluyla sorunların çözümü mesajını vermesi bekleniyor. Yeni Genel Sekreter'in 1 Ocak 2027'de göreve başlaması planlanırken, Genel Kurul kapsamındaki diplomatik temasların bu seçim sürecinde de etkili olması öngörülüyor.
