Yaz turizm sezonunun hareketlenmesiyle birlikte otobüs ve uçak yolculuklarında yaşanan yoğunluk, uzun süreli hareketsizliğin yol açabileceği ciddi sağlık sorunlarını gündeme getirdi. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Servet Altay, uzun yolculuklar sırasında bacaklarda oluşan pıhtıların (derin ven trombozu) hayatı tehdit eden sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Seyahatteki Hareketsizlik ve Pıhtılaşma Riski
Prof. Dr. Servet Altay, uzun süre aynı pozisyonda kalmanın bacaklardaki toplardamar dolaşımını yavaşlattığını ve bu durumun özellikle risk altındaki bireylerde derin ven trombozu (DVT) gelişimini tetikleyebileceğini belirtti. Bacaklarda oluşan bu kan pıhtılarının kan dolaşımıyla kalbe, oradan da akciğerlere ulaşarak ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölümlere neden olabilecek akciğer embolisi riskini artırdığını vurguladı. Genel kabul gören görüşe göre, 4 saat ve üzeri yolculuklar bu açıdan risk faktörü olarak değerlendiriliyor.
"Hareketsiz kalan bacaklarda oluşan bu pıhtılar kalbe, oradan da akciğere ulaşarak akciğer embolisi dediğimiz, önemli ölçüde ölümlere neden olabilecek bir hastalığa yol açabiliyor."
Risk Faktörleri ve Alınması Gereken Önlemler
Seyahat kaynaklı pıhtılaşma bozuklukları ve akciğer embolisi vakalarında son yıllarda gözlemlenen artışın, turistik amaçlı uzun yolculukların yaygınlaşmasıyla paralel gittiğini ifade eden Prof. Dr. Altay, özellikle şu grupların dikkatli olması gerektiğini belirtti:
- Yaşlılar ve hamileler
- Kalp yetersizliği, böbrek yetersizliği, KOAH gibi kronik hastalığı bulunanlar
- Yakın zamanda kalça ameliyatı geçirmiş olanlar
- Hareket kısıtlılığı yaşayanlar, kanser hastaları
- Daha önce pıhtılaşma bozukluğu veya akciğer embolisi geçirmiş kişiler
- Genetik pıhtılaşma bozukluğu olanlar
- Doğum kontrol hapı kullanan genç kadınlar
Prof. Dr. Altay, hareketsizliğin yanı sıra yetersiz sıvı tüketiminin de pıhtılaşma riskini artırdığına dikkat çekti. Özellikle alkol, çay ve kahvenin vücutta su kaybına yol açabileceğini belirten Altay, sıvı ihtiyacının karşılanmasında en doğru yolun su tüketimi olduğunu vurguladı.
Pıhtıların Belirtileri ve Yapılması Gerekenler
Derin ven trombozunun en belirgin belirtilerinden birinin, ani gelişen tek taraflı bacak şişliği olduğunu söyleyen Prof. Dr. Altay, bu duruma ağrı ve kızarıklığın da eşlik edebileceğini belirtti. Bu belirtilerin özellikle risk grubundaki bireylerce asla ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Altay, ani nefes darlığı, göğüs ağrısı veya solunum sıkıntısı yaşanması halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini hatırlattı. Bununla birlikte, bacak şişliğinin yalnızca pıhtılaşmaya bağlı olmayabileceği, kalp ve böbrek yetersizliği gibi başka sağlık sorunlarının da bu duruma yol açabileceği bilgisini de ekledi.