Sağlık Bakanlığı, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü dolayısıyla yaşlı nüfusun sağlık ihtiyaçlarına yönelik gerçekleştirilen çalışmaları ve elde edilen verileri kamuoyuyla paylaştı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, yaşamın doğal bir süreci olan yaşlanma ile birlikte bireylerin sağlık gereksinimlerinin değiştiği vurgulandı. Kronik hastalıkların yanı sıra görme, işitme ve hareket kısıtlılıkları, düşmeler, beslenme problemleri ve bilişsel fonksiyonlardaki değişimlerin ileri yaşlarda daha sık görülebildiği belirtildi. Sağlıklı alışkanlıkların erken yaşlardan itibaren benimsenmesi, düzenli sağlık kontrolleri ve risk faktörlerinin zamanında tespiti, yaşlıların aktif ve bağımsız bir yaşam sürmelerine önemli katkı sağlıyor.
Hastalık Yönetim Platformu ve Yaşlı Değerlendirmeleri
Sağlık Bakanlığı'nın kronik hastalıkların etkin yönetimi amacıyla hayata geçirdiği Hastalık Yönetim Platformu (HYP) uygulaması kapsamında, aile hekimliği birimlerinde 65 yaş ve üzerindeki bireylere yönelik çok yönlü yaşlı değerlendirmeleri yapılıyor. Bu değerlendirmelerde, yaşlı bireylerin sağlık durumları 20'den fazla parametre dikkate alınarak belirleniyor ve ihtiyaç duydukları sağlık hizmetleri tespit ediliyor. Gerekli görülen durumlarda bireyler, ileri tetkik, tedavi ve danışmanlık hizmetleri için hastanelere veya sağlıklı hayat merkezlerine yönlendiriliyor. Açıklanan verilere göre, aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları tarafından yılın ilk dokuz ayında 4 milyonun üzerinde yaşlı bireyin kapsamlı sağlık değerlendirmesi başarıyla gerçekleştirildi.
"Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları tarafından yılın ilk dokuz ayında 4 milyonun üzerinde yaşlı bireyin kapsamlı sağlık değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir."
Yaşam Merkezleri ve Evde Sağlık Hizmetleri
Yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla 30 Mart 2023 tarihinde "Sağlıklı Yaş Alma Merkezleri (YAŞAM) Genelgesi" yayımlandı. Bu genelge kapsamında, 80 yaş ve üzerindeki bireylerin evlerinde ve yerinde tıbbi bakım ihtiyaçları belirleniyor, sağlık durumları yakından takip ediliyor. Gerekli görüldüğünde uzaktan sağlık hizmetleriyle muayene ve danışmanlık sağlanıyor, hastanelerle evler arasındaki nakil süreçleri koordine ediliyor. Bu uygulamanın başladığı tarihten bu yana 266 bin kişiye hizmet sunuldu. Ayrıca, Mayıs 2025 itibarıyla uygulamaya alınan e-Rapor sistemi sayesinde, 80 yaş ve üzerindeki vatandaşlar ile yatağa bağımlı hastaların mama, ilaç ve bez gibi tıbbi malzeme raporlarının yenilenme süreçleri önemli ölçüde kolaylaştırıldı.
Evde Sağlık Hizmetleri ve Kapsamı
Evde sağlık hizmetleri, sağlık hizmetlerine erişimde güçlük yaşayan, yatağa, cihaza veya eve bağımlı bireylerin ihtiyaç duydukları tıbbi hizmetlerin yaşamlarını sürdürdükleri ortamda karşılanmasını amaçlıyor. Bu hizmetlerden, 80 yaş ve üzeri olup talep eden tüm yaşlı bireyler ile sağlık kurulu raporuyla belgelenmiş kronik hastalığı bulunan ve günlük yaşam aktivitelerinde tam veya ileri derecede bağımlı olarak değerlendirilen 65 yaş ve üzerindeki hastalar yararlanabiliyor. Evde sağlık hizmetleri kapsamında hastaların mevcut durumları ve tedavi planları doğrultusunda evde yapılması mümkün tıbbi uygulamalar gerçekleştiriliyor, gerekli durumlarda numune alınarak tetkikler yapılıyor, rapor ve reçete işlemleri yürütülüyor.
- Rapor yenileme ihtiyacı bulunan vatandaşlar, randevu almadan evde sağlık ekipleri tarafından aranarak evlerinde veya huzurevlerinde ziyaret ediliyor.
- Bu ziyaretlerde yapılan değerlendirmeler sonucunda uygun görülen raporlar yüz yüze veya Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi aracılığıyla yenileniyor.
- Türkiye genelinde bu kapsamda 983 bin 567 kişinin raporu yenilenmiş olup, bunlardan 191 bin 563'ünün rapor yenileme işlemi evde sağlık ekiplerince gerçekleştirildi.
Sağlıklı ve Aktif Yaşlanmada Önemli Faktörler
Sağlıklı ve aktif yaşlanmada genetik özelliklerin yanı sıra yaşam tarzı ve günlük alışkanlıkların da kritik bir rol oynadığına dikkat çekildi. Diyabet, kalp yetmezliği, inme, KOAH, Alzheimer ve demans gibi kronik rahatsızlıkları bulunan bireyler ile kırık sonrası takip ve amputasyon nedeniyle tıbbi bakıma ihtiyaç duyan hastalar, evde sağlık hizmetleri kapsamında öncelikli olarak değerlendiriliyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yaşlıların tecrübeleriyle topluma ışık tuttuğunu belirterek, tüm yaşlıların 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü'nü kutladı ve sağlıklı, huzurlu bir ömür temennisinde bulundu.