Ankara Temelli'de hayata geçirilecek olan ve Türkiye'nin dijital egemenlik vizyonunda kilit rol oynaması beklenen yeni veri merkezinin temeli, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank'ın katılımıyla atıldı. Tören, ülkenin veri işleme ve depolama kapasitesini artırma hedefinin somut bir adımı olarak öne çıktı. Bakan Kacır, "21. yüzyılın petrolü" olarak adlandırılan veriye sahip olmanın ve onu işleyerek ekonomik değere dönüştürmenin günümüz dünyasında ülkeler ve firmalar için taşıdığı kritik önemi vurguladı.
Veri Merkezleri Dijital Dünyanın Yeni Enerji Kaynağı
Bakan Kacır, verinin sahip olduğu bu yüksek potansiyelin, veri merkezlerinin geleneksel rolünü ve işlevini köklü bir şekilde değiştirdiğini belirtti. 2025'te dünya genelinde açıklanan yeni uluslararası yatırım projelerinin toplam değerinin beşte birinden fazlasını veri merkezi yatırımlarının oluşturduğuna dikkat çeken Kacır, küresel ölçekte veri merkezlerinin toplam kurulu güç kapasitesinin 2025'teki yaklaşık 103 gigavat seviyesinden 2030'da 200 gigavata ulaşacağının öngörüldüğünü aktardı. Türkiye olarak bu dönüşümün getirdiği fırsatların ve sorumlulukların bilincinde olduklarını ifade eden Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürütülen Milli Teknoloji Hamlesi ile Türkiye'nin teknoloji geliştirme ve üretme yolculuğunda yeni bir sayfa açtıklarını söyledi.
"Verilerimizin güvenliğini, kritik dijital sistemlerimizin sürekliliğini ve yapay zekada Türkiye'yi öncü ülkeler arasına taşıma vizyonumuzu Türkiye Yüzyılı'na yaraşır bir veri merkezi altyapısıyla gerçekleştirebiliriz. Bu doğrultuda, veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarımızı geliştirmeyi, yapay zeka için ihtiyaç duyulan yüksek hesaplama kapasitesini artırmayı ve küresel teknoloji yatırımlarını ülkemize çekmeyi esas alan kapsamlı bir destek çerçevesini bakanlık olarak hayata geçirdik."
Türkiye'nin Dijital Altyapısı Güçleniyor: Hedef 1 Gigavat Kapasite
Türkiye'nin dijital egemenliğinin milli bağımsızlığın ayrılmaz bir parçası olduğuna vurgu yapan Bakan Kacır, bu vizyonu gerçekleştirmek için veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarını geliştirmeye odaklandıklarını belirtti. Yapay zeka için gereken yüksek hesaplama kapasitesini artırma ve küresel teknoloji yatırımlarını ülkeye çekme hedefiyle kapsamlı destek mekanizmalarının devreye alındığını söyledi. Bugüne kadar 8 bin 900'ü aşkın araştırmacının yararlandığı Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA) bünyesinde sağlanan altyapı gelişmelerini sıralayan Kacır, EuroHPC Ortak Girişimi ile de Avrupa'daki yüksek başarımlı hesaplama altyapılarına erişim sağlandığını hatırlattı. Yatırım teşvikleriyle 2012'den bu yana 42 milyar liralık veri merkezi yatırımının önünün açıldığına dikkat çekti.
Türkiye tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı olan HIT-30 ile 2030'a kadar 30 milyar dolarlık destekle ülkeyi yüksek teknoloji yatırımlarının çekim merkezi haline getirme yolunda önemli adımlar atıldığını belirten Kacır, yeni nesil dijital altyapı yatırımlarını hızlandıracak özel çağrılara da değindi. 1,5 milyar dolar destek bütçeli HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezlerinin kurulumunun hızlandırıldığını, asgari 30 megavat kapasitede nitelikli tesisler için kapsamlı destekler sunulduğunu kaydetti. Sanayiden sağlığa, finanstan ulaştırmaya kadar ekonominin tüm sektörlerinde dijital dönüşümü hızlandırmayı hedefleyen 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zeka Çağrısı ve kuantum teknolojilerine yönelik HIT-Kuantum Çağrısı da programın diğer önemli unsurları arasında yer aldı.
- 2030'a kadar Türkiye'nin kurulu veri merkezi gücünü en az 1 gigavata çıkarma hedefi.
- Veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zeka altyapılarında özel sektör eliyle 2030'a kadar 10 milyar doların üzerinde yatırım öngörüsü.
- Ankara Temelli'deki yeni veri merkezinin tüm etaplar tamamlandığında 4,1 milyar dolarlık sabit sermaye yatırımıyla hayata geçirilmesi planlanıyor.
Süreçte Bilinmesi Gerekenler
Bakan Kacır, geleceğin dijital rekabetini en yüksek hesaplama kapasitesine sahip olanların yanı sıra bu kapasiteyi en az enerji tüketimiyle, en yüksek verimlilikle sunabilenlerin kazanacağını vurguladı. Temeli atılan Rönesans-Digital Realty Veri Merkezi yatırımının, ülkenin dijital bağımsızlığını pekiştirme, stratejik teknoloji altyapısını geliştirme ve küresel dijital ekonomide daha fazla pay sahibi olma yolunda önemli bir adım olduğunu belirtti. Ankara Temelli'de 450 milyon dolarlık altyapı ve bina yatırımıyla başlayacak 22 megavat kapasiteli tesisin, ilerleyen aşamalarda 900 milyon dolarlık gelişmiş soğutma sistemleri ve yüksek kapasiteli bilişim altyapısıyla kurumların ve teknoloji şirketlerinin ihtiyaçlarını karşılayacağını ifade etti. İki firmanın Ankara ve İstanbul'da toplam 10 milyar doları aşacak yatırımlara öncülük ederek oluşturması hedeflenen 200 megavatlık kapasitenin, 2030 için belirlenen 1 gigavatlık hedefinin beşte birini tek başına karşılayabilecek potansiyele sahip olduğunu söyledi. Türkiye'nin stratejik konumu, gelişmiş sanayi ve enerji altyapısı, genç ve nitelikli insan kaynağı gibi avantajlarıyla küresel veri merkezi yatırımları için doğru adres olduğunu belirten Kacır, ülkeye güvenen ve potansiyeline inanan herkesin yanında olmaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.