Dünyanın en büyük buz kütleleri olan Grönland ve Antarktika buz örtülerinden son 47 yılda tam 12 trilyon ton buz eridi. Bu devasa erime, küresel deniz seviyesini bugüne dek yaklaşık 31,4 milimetre yükselterek iklim değişikliğinin somut sonuçlarını gözler önüne serdi. 1979 yılından bu yana elde edilen verileri analiz eden bilim insanları, bu kaybın buzulların dinamik dengesizliğinden kaynaklandığını ve tehlikenin boyutunun giderek arttığını vurguluyor.
Erimenin Kaynağı ve Mekanizması
Araştırmacılar, 27 farklı uydu görevinden toplanan verileri bir araya getirerek, iki büyük buz örtüsündeki değişimleri detaylandıran en kapsamlı çalışmaya imza attı. Bu çalışmaya göre, kaybedilen buzun yaklaşık yüzde 84'ünün nedeni, buzulların okyanusla buluştuğu noktalardaki erime ve hızlanan akış olarak belirlendi. Özellikle buzulların okyanusa daha hızlı taşınması, erimenin ana tetikleyicisi olarak öne çıkıyor.
"Kaybedilen buzun beşte dördünden fazlası yüzeyde erimek yerine daha hızlı akan buzullar tarafından doğrudan okyanusa aktarılıyor. Bu durum, buz örtülerinin ısınan okyanusa verdiği dinamik bir tepkidir."
İngiltere'deki Northumbria Üniversitesi'nden buzbilimci Ines Otosaka, bu mekanizmanın önemine dikkat çekerek, buz kaybının büyük bir kısmının okyanusla doğrudan etkileşimden kaynaklandığını belirtti. Kalan yüzde 16'lık buz kaybı ise yüzey erimesi ve kar yağışı gibi atmosferik etkenlere bağlandı.
Okyanus Isınması ve Buzulların Geleceği
Fosil yakıtların yakılmasıyla atmosfere salınan sera gazları, okyanusların daha fazla ısıyı emmesine neden oluyor. Bu durum, okyanus akıntılarının daha aktif hale gelmesine ve deniz suyunun ısınmasına yol açıyor. Grönland'da Atlantik'ten gelen daha sıcak suların etkisinin arttığı "Atlantikleşme" süreci, dünyanın en büyük ikinci buz örtüsünü tehdit ediyor. Antarktika'da ise güçlü rüzgarlar ve ısınan sular, kutup çevresindeki akıntıları şiddetlendirerek buzulların altındaki erimeyi hızlandırıyor.
- Grönland ve Antarktika buz örtülerinden 47 yılda 12 trilyon ton buz eridi.
- Bu erime, küresel deniz seviyesini yaklaşık 31,4 milimetre yükseltti.
- Buz kaybının büyük kısmı (%84), buzulların okyanusla etkileşiminden ve hızlanan akıştan kaynaklanıyor.
- Okyanusların ısınması, buzulların erimesini hızlandıran temel faktör olarak öne çıkıyor.
Geleceğe Yönelik Endişeler
1990'lardan bu yana hızlanan buz kaybının gerileme eğilimi göstermemesi endişeleri artırıyor. 2020-2023 yılları arasındaki verilerde Antarktika Yarımadası'nda bir istikrar görülse de, uzmanlar bunun kısa vadeli hava koşullarından kaynaklandığını ve genel eğilimin değişmediğini belirtiyor. Avrupa Uzay Ajansı'ndan Diego Fernandez, bu tür küresel sorunlarla mücadelede uluslararası bilimsel iş birliğinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Araştırmanın bulguları, Scientific Data dergisinde yayımlandı.